KO HAI NA ‘E PANI MEIOLUNGA, PEA KO HAI NA ‘E PANI LOLOTONGA???

KUO ALU ‘ENI KE TA’U ‘E 30 TUPU ‘A E FAIFATONGIA ‘A E PM LOLOTONGA ‘AKILISI POHIVA ‘I HE LOTO’I PULE’ANGA MO E ‘IKAI HA FAKATAMAKI ‘E HOKO KIAI.

KA ‘OKU HOKO FOKI ‘A E LONGOA’A LAHI ‘I HE SOCIAL MEDIA ‘A HONO TUKUAKI’I ‘O E PM ‘O TONGA ‘AKILISI POHIVA KI HE NGAAHI ‘UHINGA LOI MO TA’EMO’ONI.

KA KO E ANGA ‘ETAU VAKAI KI HE FONONGA ‘A E TANGATA NI, ‘OKU ‘IKAI HA FILI TENE LAVA KE TU’UTU’UTAU MOIA. ‘OKU NOFO PE ‘I HE FO’I TEFITO’I MO’ONI ‘OKU TUI KIAI PEA NGAUE’I ‘A E FO’I MO’ONI KOIA KE A’U KI HE NGATA’ANGA.

KO E TANGATA FOKI ‘ENI NA’A NE LELEAKI’I MAI ‘A E FO’I AMA ‘O E LILIU FAKATEMOKALATI ‘I TONGA TALU PE MEI HE KAMATA ‘O ‘ENE HU KI FALEALEA ‘I HE 1987. NA ‘E A’U ‘O TUKU PILISONE ‘I HE TU’UTU’UNI NE FAI ‘I HE KAPINETI KOE’UHI KO ‘ENE FAKAFEPAKI’I ‘A E FAIHALA ‘A E TU’I MO E HOU’EIKI, PEA TU’UTU’UNI AI ‘E HE FAKAMAAU’ANGA LAHI ‘O E TAIMI KOIA KE TUKUANGE ‘A ‘AKILISI POHIVA HE NA’E TA’EFAKALAO ‘A E TU’UTU’UNI ‘A E HOU’EIKI ‘I HE KAPINETI. KAIKEHE NA’E ‘IKAI FOKI KE TOE FAKALOLO ‘A E ALEAPAU NGAUE ‘A E FAKAMAAU KOIA PEA FETONGI LEVA KI HE FAKAMAAU FO’OU.

‘OKU ‘IKAI KE FO’OU IA KI HE KAKAI ‘A E NGAAHI FAINGATA’A NA’E FOUA MAI ‘I HE ‘ENAU FAKAFOFONGA 1 ‘I HE LAUI TA’U. HONO PA’USI’I MO FAKAMANAMANA’I MEI HE TAFA’AKI ‘O E TU’I MO E HOU’EIKI KE LOLOMI ‘A E MO’ONI MO E TOTONU KE ‘OUA ‘E ‘ILO ‘E HE KAKAI ‘O E FONUA.

NE FAI MAI ‘ENE FONONGA ‘O A’U MAI KI HE 2013. NE FOAKI AI ‘E HE Parliamentarians for Global Action ‘I ‘IULOPE ‘A E METALI FAKALANGILANGI KO E ANNUAL DEFENDER OF DEMOCRACY KIA ‘AKILISI POHIVA ‘I HE ‘ENE NGAUE ‘OSIKIAVELENGA KE TOE FAKATEMOKALATI ANGE ‘A E FONUA ‘I HE TA’U ‘E 30 MO E KONGA. KO ‘AKILISI POHIVA PE ‘E TAHA ‘I HE PASIKIFI KUO NE MA’U ‘A E METALI FAKALANGILANGI KO ‘ENI.

KUO NE A’U HAKE ‘ENI KI HE TU’UNGA KO E PALEMIA ‘O TONGA. HILI IA HONO TULI ‘E HE POTUNGAUEAKO KOE’UHI KO ‘ENE TUI FAKATEMOKALATI KI MU’A ‘I HE 1987. NA’E KAMATA LEVA ‘A E FAKAMALANGA HOLO ‘A ‘AKILISI POHIVA ‘I HE NGAAHI KOLO MO FAKALELE ‘ENE NGAAHI POLOKALAMA LETIO KI HONO TU’UAKI ‘A E LILIU FAKATEMOKALATI KI HE PULE LELEI MO HA KONISITUTONE ‘OKU TOE FAKALOTU ANGE KE HOA MO E SIVILAISE. NE FAI HOLO PE ‘ENE FAKAMALANGA PEA KAU ATU ‘I HE FILI FALEALEA ‘O FILI IA ‘E HE KAKAI KO E FAKAFOFONGA FIKA 1 ‘O TONGATAPU ‘I HE 1987. KO HONO TA’U 46 IA NE HU AI KI FALEALEA ‘O FAKAFOFONGA KAKAI. KO E 2018 ‘ENI KO HONO TA’U 74 IA NE HOKO AI KO E PALEMIA ‘O TONGA.

NE VEUKI FOKI ‘E HE TU’I ‘A E FALEALEA ‘O TO E FILI FO’OU. NE MAKATU’UNGA HONO VEUKI KO ‘ENI ‘I HE NGAAHI FOKOTU’UT’U’U KAKAA ‘A E KAU NOPELE MO E FALE ‘O E TU’I KE TUKU HIFO ‘A E PALEMIA. NA ‘E HOKO FOKI HONO VEUKI ‘O E FALEALEA ‘OKU LOLOTONGA LELE ‘A HONO FAKA’ILO ‘E HE PULE’ANGA ‘A TU’I VAKANO ‘I HONO FAKATAU TA’EFAKALAO ‘A E PAASIPOOTI ‘A TONGA, KAE PEHE FOKI KI HE HOPO ‘A E PULE’ANGA MO E TONGASAT, KO E KAUTAHA ‘A E PILINISESI PILOLEVU. NA ‘E KAU ATU FOKI KIAI PEA MO E TA’EFIEMALIE KI HE ‘IKAI KE POUPOU ‘A E PALEMIA KI HONO HOST ‘E TONGA ‘A E PACIFIC GAME 2019, NEONGO NA’ E TOKI FAKA’OFISIALE HONO TA’OFI ‘I HE 2018.

NEONGO HONO VEUKI ‘O E FALEALEA ‘O FEKAU KE TOE FILI FO’OU, NA ‘E TOE FILI PE ‘A E KAKAI ‘O TONGA ‘IA ‘AKILISI POHIVA KENE TOE HOKO ATU PE KO HONAU FAKAFOFONGA PEA FOKOTU’U AI PE KE TOE HOKO ATU ‘I HE TU’UNGA PALEMIA ‘O E FONUA.

‘OKU HA MAI ‘I HE VAA’IHALA ‘OKU FONONGA AI ‘A E SEVANITI KO ‘ENI, ‘OKU HANGE ‘OKU FONONGA PE MO E ‘EIKI ‘I HE FEITU’U KOTOA. ‘A E MALU MO HAO ‘ENE MO’UI PEA ‘IKAI HA FAKATU’UTAMAKI PE ‘E LAVA ‘E HA FILI KE FAKAFEPAKI KIAI.

KO E FA’AHINGA NA’A NAU NGAUE FAKATAHA MAI ‘I HE NGAAHI TA’U LAHI, KAU AI ‘A E KAU FAKAFOFONGA FALEALEA, NGAAHI MAHENI MO E KAKAI NA’A NAU NGAUE VAOFI MO TUI TATAU KI HE LILIU FAKATEMOKALATI. TOKOLAHI ‘IATE KINAUTOLU KUO NAU TAFOKI ‘O FAKFEPAKI MAI KIA ‘AKILISI POHIVA. KA E KEI PIKI PE ‘A ‘AKILISI POHIVA KI HE TEFITO’I MO’ONI MO E TOTONU KI HE LELEI FAKALUKUA KI HE FONUA.

KO E TANGATA NI, NE PANI PE MEI ‘OLUNGA PEA ‘OKU ‘OFA ‘A E ‘OTUA KIA ‘AKILISI POHIVA.

FA’U ‘E MO’ONI MO TOTONU.

Advertisements