KO E ‘UHINGA NA ‘E FAKAFISI AI ‘A E CEO ‘O E POTUNGAUE FOLAUEVEEVA ‘A TONGA , ‘EMELINEUHEINA TUITA.

NE LAUNGA ‘E HE MINISITA ‘O E POTUNGAUE TAKIMAMATA ‘A TONGA SEMISI SIKA KI HE PSC KE FAKANGATA ‘A E ALEAPAU NGAUE ‘A ‘EMELINE ‘UHEINA TUITA ‘I HONO TU’UNGA KO E CEO ‘O E POTUNGAUE.

NA’E MAKATU’UNGA HONO LAUNGA’I ‘O TUITA KOE’UHI KO ‘ENE MAUMAU’I ‘A E LAO FAKANGAUE ‘A E POTUNGAUE PEA TALANGATA’A ‘O ‘IKAI FIE FAKAONGOONGO KI HE MINISITA SEIMISI SIKA. KO E HOKO ‘ENI LOLOTONGA ‘A E FO’I VAHA’A TAIMI NA ’E NGAUE FAKAANGAANGA (PROBATION PERIOD) AI ‘A TUITA, KO E MAHINA ‘E 6.

NE KAMATA NGAUE MEI HE ‘AHO 15 ‘O SEPITEMA, 2017 PEA KO ‘ENE ALEAPAU NGAUE NA ‘E FE’UNGA MO E TA’U ‘E 4 HONO LOLOA, ‘A IA ‘E TOKI ‘OSI KI HE 2021. KA KO E PROBATION PERIOD ‘E ‘OSI KI MA’ASI ‘O E 2018, KO E KAKATO IA ‘ENE MAHINA ‘E 6 PEA NE TOKI HOKO KO E MEMIPA KAKATO ‘O E POTUNGAUE.

KA KO E LOLOTONGA KOIA ‘A E FO’I VAHA’A TAIMI NGAUE FAKAANGAANGA ‘A TUITA ‘I HE POTUNGAUE, NA ‘E ‘IKAI TENE MUIMUI MO FAKAONGOONGO KI HE NGAAHI TU’UTU’UNI FAKANGAUE ‘A E POTUNGAUE PEA MO E MINISITA, SEMISI SIKA. NA ‘E FAI PE ‘E TUITA ‘A E ME’A NA’A NE FIE FAI, ‘O UESIA LAHI AI ‘A E POTUNGAUE TAKIMAMATA ‘I HE ME’A FAKAPA’ANGA MO E VA FAKANGAUE ‘O E KAU MEMIPA ‘I HE POTUNGAUE NI.

KO E NI’IHI PE ‘ENI ‘O E NGAAHI MAUMAULAO MA’AMA’A ‘A TUITA, ‘O ‘IKAI FAKAKAU KIAI ‘ENE NGAAHI MAUMAULAO MAMAFA LOLOTONGA ‘A ‘ENE ‘I HE 6 MONTHS PROBATION PERIOD ‘I HE POTUNGAUE TAKIMAMATA.

  • PUTUPUTU E FOLAU ‘A E CEO, TE’EKI KE FAKANGOFUA PE ENDORSE IA ‘E HE MINISITA ‘O E POTUNGAUE KE FOLAU, ‘O TOTONGI ‘E HE POTUNGAUE ‘A E FAKAMOLE KOIA.

KO E TU’UTU’UNI ‘A E POTUNGAUE KI HE FOLAU ‘A E CEO, TATAU PE KI HE FOLAU LOCAL PE INTERNATIONAL KUO PAU KE MA’U ‘A E NGOFUA MEI HE MINISITA ‘O E POTUNGAUE KAE TOKI LAVA ‘O FOLAU ‘I HA ME’A ‘A E POTUNGAUE.

  • NGAUE TA’EFAKAPOTOPOTO ‘AKI ‘A E PA’ANGA ‘A E POTUNGAUE ‘I HE ‘ENE NGAAHI FOLAU (PER DIEM).

KO E “PER DIEM” KO E PA’ANGA IA ‘OKU TOTONGI ‘E HE POTUNGAUE KI HA TAHA MEMIPA ‘OKU FOLAU, KE TOTONGI ‘AKI ‘A E NGAAHI FAKAMOLE HANGE KO E TIKITE FOLAU, NOFO’ANGA, ME’AKAI MO E HA FUA. PEA KUO PAU KE TOTONGI ‘E HE POTUNGAUE ‘A E PER DIEM.

KO ME’A ‘ENI ‘E TAHA NA’E HOKO ‘I VAVA’U, NE HILI HONO TOHO ‘E TUITA ‘A E PA’ANGA “PER DIEM” KI HE ‘ENE NGAAHI FAKAMOLE ‘I HE ‘ENE NGAAHI FOLAU KI VAVA’U, NA’A NE ‘ALU LEVA KI HE NGAAHI FALEKAI ‘O KAI FAKAMILIONEA AI PEA ‘CHARGE MAI KI HE POTUNGAUE TAKIMAMATA KENAU TOTONGI ‘A E LAUAFE KEHE IA MEI HE PA’ANGA “PER DIEM” KUO NE ‘OSI TOHO MEI HE PA’ANGA ‘A E POTUNGAUE TAKIMAMATA ‘A TONGA. NA ‘E MAKATU’UNGA ‘ENI I HE LAHI ‘A E LAUNGA MAI MEI VAVA’U ‘I HE LAUAFE ‘A E MOUA KAI FALEKAI ‘A TUITA.

  • FAITU’UTU’UNI PE ‘A TUITA ‘IATE IA PE KE ‘ALU ‘O ALEA’I ‘A E LOTU FAKATAHATAHA ‘I SAIONE, PEA NE IKU ‘O NGALIVALE AI ‘A E MINISITA ‘O E POTUNGAUE ‘I HE ‘IKAI KE FAKAONGOONGO KI HE ‘ENAU TU’UTU’UNI NGAUE KUO NAU ‘OSI FOKOTU’UTU’U.

  • LOLOTONGA PE ‘A E NGAAHI FOLAU TA’EFAKALAO HOLO ‘A TUITA MO ‘ENE FAKAMOLEKI NOA’IA PA’ANGA ‘A E POTUNGAUE, KUO TU’U HAKE IA ‘O FEINGA KE TRANSFER KI HE POTUNGAUE KI HE NGAAHI ME’A FAKAVA’APULE’ANGA (FOREIGN AFFAIRS) KE ‘ALU ‘O CEO AI. TE’EKI KE NE FAI HA FEMAHINO’AKI MO E MINISITA MISI SIKA.

NEONGO ‘A E TOLALO LAHI MO E UESIA LAHI ‘A E POTUNGAUE FOLAU’EVE’EVA ‘A TONGA ‘I HE NGAAHI NGAUE TA’EFAKALAO ‘A ‘EMELINE TUITA. KA NA ‘E MAHINO MAI PE ‘A HONO TEU’I LELEI ‘A E KAU FAKAFOFONGA ‘O E KAKAI NE FILI ‘E HE KAKAI ‘O E FONUA KI FALEALEA ‘O NAU FAI PE ‘A E ME’A KOTOA KI HE LELEI.

 NA ‘E TALANOA LELEI PE ‘A E MINISITA ‘O E POTUNGAUE PEA MO ‘EMELINE TUITA ‘O NA FELOTOI AI KE FAKAHU ANGE ‘ENE TOHI FAKAFISI HE VAVE TAHA, KOE’UHI KE TO E LAVA PE ‘O MA’U HA’ANE NGAUE ‘I TONGA. NA ‘E LOTO LELEI ‘A ‘EMELINE TUITA KI HE ’ENA TALANOA KOE’UHI NA’A NE ‘OSI ‘ILO’ILO PAU PE, ‘E LIPOOTI ‘E HE MINISITA ‘A ‘ENE NGAAHI MAUMAULAO ‘I HE POTUNGAUE TAKIMAMATA.

NA’E KOLE ANGE LEVA ‘A ‘EMELINE TUITA KI HE MINISITA KE TUKU ANGE MU’A HONO FAINGAMALIE KE FAKAOSI ‘ENE NGAUE MO E NGAAHI PROJECT HE TAKIMAMATA ‘O KAU AI MO E NGAUE KI HE AGRICULTURE SHOW NE ‘OSI FOKOTUUTUU KE KAU AI MOE TAKIMAMATA.

NE TALI LELEI ‘E SEMISI SIKA ‘A E KOLE ‘A ‘EMELINE TUITA PEA FAKAMO’ONI LEVA ‘I HE ‘ENE NGAAHI FOLAU KI HA’APAI, VAVAU, EUA MO NIUA, KE ‘ALU HE AGRICULTURE SHOW ‘O FAKAFOFONGAI E POTUNGAUE, KA E NOFO PE MINISITA ‘O TOKANGA KI HE NGAAHI FATONGIA ‘A E POTUNGAUE ‘I NUKU’ALOFA HANGE KO E HEILALA FESTIVAL.

NA ’E ‘AVE KOTOA LEVA ‘E HE MINISTA SEMISI SIKA ‘A E NGAAHI MAUMAULAO ‘A ‘EMELINE TUITA MO E NGAAHI FAKAMO’ONI PAU KI HE NGAAHI MAUMAULAO KOIA KI HE ‘OFISI ‘O E PSC. NE FAKAFONU ‘E HE MINISITA PEA MO E FOOMU ‘O FAKAHA ATU KI HE PSC KE FAKATA’E’AONGA’I ‘A E ALEAPAU NGAUE ‘A TUITA ‘OKAPAU ‘E ‘IKAI KE LI MAI ‘ENE TOHI FAKAFISI ‘I HE VAVE TAHA.

NA ‘E ‘IKAI KE FAI ‘A TUITA KI HE ’ENA ALEAPAU NA ‘E FAI MO E MINISITA SEMISI SIKA. NA ‘E FIU ‘A E MINISITA HE FAKAONGOONGO KE LI MAI ‘E ‘EMELINE TUITA ‘ENE TOHI FAKAFISI PEA ‘I HE TAIMI TATAU PE, NA’E ‘IKAI FAI HA NGAUE IA ‘A E PSC KE FAKATA’E’AONGA’I ‘A ‘ENE ALEAPAU NGAUE, NEONGO ‘A E MAHINO TA’ETOEVEIVEIUA PEA MO PAU ‘A E NGAAHI FAKAMO’ONI KI HE MAUMAULAO ‘A ‘EMELINE TUITA.

KO E ME’A LEVA NA ‘E FAI ‘E HE PSC, NA‘A NAU FAKALOLOA ‘E KINAUTOLU ‘A E PROBATION PERIOD ‘A TUITA ‘AKI ‘A E MAHINA ‘E 3 ‘O TOKI ‘OSI KI SUNE ‘O E 2018. KA KO ‘ENE MAHINA ‘E 6 PROBATION PERIOD NA ‘E TONU KE ‘OSI PE ‘I MA’ASI ‘O E 2018. NA’E LEVA ‘E HE PSC KE HOKO ATU PE ‘A ‘EMELINE TUITA ‘I HONO LAKANGA PEA KEI ‘ATAA PE KE MA’U KAKATO ‘ENE VAHENGA MEI HE POTUNGAUE TAKIMAMATA ‘I HE FO’I MAHINA ‘E 3 KOIA.

‘IKAI KEHE, NA ‘E ‘AVE LEVA ‘E HE PSC ‘A E FOOMU DISCIPLINE ‘O NAU FEKAU ‘A E MINISITA SEMISI SIKA KE TALANOA MO TUITA PEA FAKAFOKI ANGE FOOMU DISCIPLINE KI HONAU ‘OFISI.

PEA NEONGO NA ‘E ‘IKAI FAKAKAKATO ‘E HE PSC ‘ENAU NGAUE KE KAKATO MO A’U KI HE TAUMU’A NA ‘E TONU KE A’U KIAI, NA ‘E TOKI LI MAI PE ‘E ‘EMELINE TUITA ‘ENE TOHI FAKAFISI KOE’UHI KO HONO TOUTOU TEKE ‘E HE MINISITA. NEONGO NA ‘E ‘OSI TOTONU PE KE TULI MEI HONO LAKANGA CEO LOLOTONGA ‘I HE VAHA’A TAIMI ‘O ‘ENE NGAUE FAKAANGAANGA ‘I HE MAHINA ‘E 6.

FA’U ‘E MO’O’NI MO TOTONU.

NA’A NE HOKO FOKI ‘A ‘EMELINE TUITA KO E KONISELA KI HE PULE’ANGA TONGA ‘I SAN FRANCISCO MEI HE 1990 KI HE 2000. NA ‘E TOE FILI FOKI KENE HOKO KO E ‘AMIPASITOA TONGA KI CHINA ‘I HE 2004.

Advertisements